Pediatria — pytania z bazy LEK

Następny LEK sobota, 20 lutego 2027 za 132 dni

Źródło: Komunikat CEM z 1 września 2026

Rozwój i żywienie dziecka, choroby wieku dziecięcego, szczepienia ochronne, bilanse zdrowia, stany nagłe u dzieci.

Pytań w bazie
387
Udział w bazie
12,6%
Na arkuszu
29 / 200

Liczba pytań z pediatrii na arkuszu LEK jest ustalona wprost przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1132), § 2 ust. 2. To wartość dokładna, nie estymacja.

Literatura obowiązująca — pediatrii

Wykaz Centrum Egzaminów Medycznych. Pytania z tej dziedziny pisane są z poniższych pozycji, więc przy rozbieżnościach to one rozstrzygają.

  1. 01 Anna Dobrzańska, Łukasz Obrycki, Piotr Socha (red.) — Pediatria w praktyce lekarza POZ, Media-Press, 2022
  2. 02 Piotr Albrecht (red.) — Pediatria. Poradnik kliniczny, wyd. II polskie, Elsevier, 2021
  3. 03 Tom Lissauer, Will Carroll; T. Jackowska, A. Wrotek (red.) — Pediatria, wyd. VI, Edra Urban & Partner, 2023
  4. 04 Aktualny Program Szczepień Ochronnych
  5. 05 Piotr Buda, Ryszard Grenda (red.) — Poradnik dyżuranta, wyd. II, Media-Press, 2021 (zalecane)
  6. 06 Anna Oblacińska i in. — ABC bilansów zdrowia dziecka, wyd. II, Medycyna Praktyczna, 2025 (zalecane)
  7. 07 Hanna Szajewska, Andrea Horvath (red.) — Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży, wyd. II, Medycyna Praktyczna, 2024 (zalecane)

Źródło: wykaz podręczników CEM . Stan na sierpień 2026 — przed sesją sprawdź, czy CEM nie zaktualizował listy.

Przykładowe pytania z bazy — pediatrii

Pierwszych 10 pytań z części 1 wykazu CEM dla dziedziny „Pediatria", z kluczem i omówieniem opartym o literaturę obowiązującą. To ta sama treść, którą przerabiasz u nas w aplikacji — tu dostępna bez logowania, jako podgląd metodologii.

LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 01 / 387 pojawiło się: 2022, 2024, 2025, 2026

W leczeniu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów stosuje się:

  • A kwas acetylosalicylowy.
  • B cefalosporynę II generacji.
  • C fenoksymetylopenicylinę.
  • D metotreksat. ✓
  • E żaden z wymienionych.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: D. W leczeniu młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (MIZS) podstawowym lekiem modyfikującym przebieg choroby jest metotreksat. Należy go włączyć możliwie wcześnie; uznawany jest za złoty standard wśród syntetycznych leków modyfikujących, ponieważ hamuje aktywność zapalną i opóźnia zmiany radiologiczne stawów. Podczas terapii konieczna jest suplementacja kwasu foliowego.

Rozwiń pełne omówienie ↓
MIZS jest przewlekłą chorobą zapalną stawów o podłożu autoimmunologicznym, a nie zakażeniem, dlatego antybiotyki — cefalosporyna II generacji (B) i fenoksymetylopenicylina (C) — nie mają tu zastosowania. Kwas acetylosalicylowy (A) nie jest obecnie zalecany u dzieci jako lek na MIZS (ryzyko zespołu Reye'a). Źródło: podręczniki pediatrii (Kawalec, Lissauer).
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 02 / 387

Wskaż fałszywe stwierdzenie dotyczące zespołu Carneya:

  • A dziedziczy się autosomalnie dominująco.
  • B spowodowany jest inaktywującą mutacją genu PRKR1A.
  • C występuje po okresie dojrzewania, częściej u mężczyzn. ✓
  • D przebieg zespołu Cushinga u chorych z zespołem Carneya może być subkliniczny, cykliczny i jawny.
  • E obserwuje się wzrost stężenia kortyzolu po podaniu deksametazonu.
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 03 / 387

Wrodzone wady metabolizmu należy brać pod uwagę w diagnostyce różnicowej w sytuacji wystąpienia:

  • A nieimmunologicznego obrzęku płodowego.
  • B zespołu objawów przypominających zespół Reye'a.
  • C drgawek i/lub bezdechów u dziecka bez objawów infekcji.
  • D prawdziwe są odpowiedzi A,B,C. ✓
  • E prawdziwe są odpowiedzi B i C.
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 04 / 387 pojawiło się: 2022

Typowymi objawami wczesnej formy zakażenia paciorkowcem białym (Streptococcus agalatiae) noworodków są niżej wymienione, z wyjątkiem:

  • A zaburzeń oddychania wymagających intubacji i wentylacji mechanicznej.
  • B nadciśnienia płucnego.
  • C zapalenia kości. ✓
  • D wstrząsu septycznego.
  • E zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 05 / 387 pojawiło się: 2024, 2025

Które z poniższych problemów klinicznych mogą wskazywać na pierwotny niedobór odporności? 1) 6 ostrych zapaleń ucha środkowego w ciągu roku u dziecka 4-letniego; 2) 7 łagodnych epizodów zapalenia gardła w ciągu roku u dziecka 3-letniego, uczęszczającego do przedszkola; 3) ropne zapalenie stawu biodrowego wywołane przez gronkowca złocistego u dziecka w 5. roku życia oraz rozległy ropień wątroby o tej samej etiologii w 9. roku życia; 4) gruźlica w dzieciństwie u matki, BCG-itis u jej syna; 5) przebycie inwazyjnej choroby pneumokokowej u nieszczepionego przeciwko pneumokokom 7-letniego chłopca; chłopiec wcześniej nie chorował problematycznie, nie ma innych problemów zdrowotnych; 6) wystąpienie u dotychczas zdrowej 12-letniej dziewczynki w ciągu roku 3 epizodów zapaleń płuc, w tym ostatni epizod powikłany ropniem płuca i ropniakiem opłucnej; wszystkie epizody zapalenia płuc wymagały hospitalizacji. Prawidłowa odpowiedź to:

  • A 1,3,4,6. ✓
  • B 1,3,4,5,6.
  • C 3,4,5,6.
  • D 2,3,4,5.
  • E 1,3,5,6.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: A (punkty 1, 3, 4 i 6). Na pierwotny niedobór odporności wskazują objawy alarmowe odzwierciedlające zakażenia zbyt częste, zbyt ciężkie, nietypowe lub powikłane szczepieniem żywym. Spełniają je: 6 ostrych zapaleń ucha środkowego w ciągu roku u 4-latka (punkt 1), przekraczające próg alarmowy; głębokie, wieloogniskowe zakażenia gronkowcem złocistym — ropne zapalenie stawu biodrowego i ropień wątroby (punkt 3), sugerujące np. przewlekłą chorobę ziarniniakową; BCG-itis po szczepieniu u dziecka, z gruźlicą u matki (punkt 4), wskazująca na defekt osi IL-12/IFN-gamma; oraz 3 epizody zapalenia płuc w roku, w tym powikłany ropniem i ropniakiem opłucnej, wszystkie wymagające hospitalizacji (punkt 6).

Rozwiń pełne omówienie ↓
Pozostałe sytuacje nie spełniają kryteriów alarmowych. 7 łagodnych epizodów zapalenia gardła u 3-latka uczęszczającego do przedszkola (punkt 2) to typowy obraz nawracających, banalnych infekcji wieku przedszkolnego. Źródło: Pediatria (red. W. Kawalec) oraz Pediatria — poradnik kliniczny (red. P. Albrecht).
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 06 / 387 pojawiło się: 2024

U pacjenta z objawami ostrej pokrzywki, bez wywiadu obciążonego alergią, konieczne jest wykonanie:

  • A morfologii z rozmazem, CRP.
  • B punktowych testów skórnych.
  • C testów fizykalnych.
  • D wszystkich wymienionych badań.
  • E żadnego z wymienionych badań. ✓
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: E. Ostra pokrzywka, czyli trwająca do 6 tygodni, u pacjenta bez wywiadu alergicznego jest najczęściej samoograniczająca. Postępowanie opiera się na zebraniu wywiadu i badaniu przedmiotowym; jeżeli nie nasuwają one podejrzenia konkretnej przyczyny, diagnostykę kończy się rozpoznaniem ostrej pokrzywki (często idiopatycznej), a leczenie jest objawowe, głównie lekami przeciwhistaminowymi. Rutynowa diagnostyka laboratoryjna ani testy nie są tu zalecane.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Morfologia z rozmazem i CRP (A) należą do diagnostyki pokrzywki przewlekłej. Punktowe testy skórne (B) wykonuje się u chorych z udokumentowaną reakcją alergiczną. Testy fizykalne (C) służą rozpoznaniu pokrzywek indukowanych. Źródło: Poradnik Dyżuranta — Pediatria (red. P. Buda, R. Grenda) oraz Pediatria w praktyce lekarza POZ (red. A. Dobrzańska).
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 07 / 387 pojawiło się: 2022

Wskaż typowe cechy pseudohypoparatyroidyzmu:

  • A zwiększone wydalanie z moczem fosforu oraz cAMP po infuzji PTH.
  • B obniżone stężenie wapnia i podwyższone stężenie fosforanów w surowicy. ✓
  • C obniżone stężenie wapnia i obniżone stężenie fosforanów w surowicy.
  • D obniżone stężenie PTH w surowicy.
  • E skrócenie II i III kości śródręcza.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: B. Pseudohypoparatyroidyzm (rzekoma niedoczynność przytarczyc) to nie defekt samego gruczołu, lecz oporność tkanek docelowych na parathormon, najczęściej wskutek mutacji białka Gs sprzęgającego receptor PTH z cyklazą adenylanową. Mimo prawidłowo (a nawet nadmiernie) wydzielanego PTH nerki i kości nie odpowiadają na hormon: upośledzona jest reabsorpcja wapnia i wydalanie fosforanów oraz synteza aktywnej witaminy D. Biochemicznie daje to obraz jak w niedoczynności przytarczyc, czyli hipokalcemię i hiperfosfatemię.

Rozwiń pełne omówienie ↓
W teście Ellswortha-Howarda po infuzji PTH NIE obserwuje się wzrostu wydalania fosforanów ani cAMP z moczem. Stężenie PTH jest podwyższone wtórnie do hipokalcemii. W osteodystrofii Albrighta charakterystyczne jest skrócenie IV i V kości śródręcza, nie II i III. Źródło: Interna Szczeklika (Medycyna Praktyczna, 2022).
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 08 / 387

Wskaż zdania nieprawdziwe dotyczące odpływu pęcherzowo-moczowodowego: 1) rozpoznanie opiera się na wykonaniu cystografii mikcyjnej; 2) wyróżnia się pięć stopni odpływów; 3) wyłącznie odpływy pierwotne I stopnia leczy się zachowawczo; 4) odpływy z poszerzeniem moczowodu leczy się chirurgicznie; 5) odpływy I, II i III stopnia leczy się zachowawczo. Prawidłowa odpowiedź to:

  • A tylko 3. ✓
  • B 3,4.
  • C 1,5.
  • D 2,5.
  • E tylko 2.
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 10 / 387 pojawiło się: 2024, 2025

Wskaż typ cukrzycy monogenowej dziedziczonej autosomalnie dominująco, w której pacjenci mają stabilnie podwyższone wartości glikemii na czczo i nie wymagają na ogół leczenia farmakologicznego:

  • A zespół Wolframa.
  • B zespół DEND.
  • C cukrzyca MODY2. ✓
  • D cukrzyca MODY3.
  • E cukrzyca MODY5.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: C. Cukrzyca MODY2, związana z mutacją genu glukokinazy (GCK), to monogenowa cukrzyca dziedziczona autosomalnie dominująco, której wyróżnikiem jest stabilna, łagodnie podwyższona glikemia na czczo. Glukokinaza pełni rolę czujnika glukozy w komórce beta — jej defekt przestawia próg wydzielania insuliny na nieco wyższy poziom glikemii. Dlatego przebieg jest łagodny, bez tendencji do kwasicy i ketozy, a chorzy zwykle nie wymagają farmakoterapii.

Rozwiń pełne omówienie ↓
MODY3 (D, mutacja HNF1A) cechuje postępująca hiperglikemia ze skłonnością do powikłań. MODY5 (E, mutacja HNF1B) wiąże się z torbielowatością nerek. Zespół Wolframa (A, DIDMOAD) oraz zespół DEND (B) to schorzenia o ciężkim przebiegu wymagające insulinoterapii.
LEK · PEDIATRIA · PYTANIE 12 / 387 pojawiło się: 2021, 2022, 2024, 2025

Gorączka i swędząca pęcherzykowa wysypka z tworzeniem strupów do 7 dni to u dzieci objawy:

  • A rumienia zakaźnego.
  • B liszajca zakaźnego.
  • C zakażenia HSV.
  • D ospy wietrznej. ✓
  • E odry.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: D.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Gorączka oraz swędząca wysypka pęcherzykowa przechodząca w strupy w ciągu kilku dni to typowy obraz ospy wietrznej. Chorobę wywołuje wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV). Cechą charakterystyczną jest ewolucja wykwitów (plamka → grudka → pęcherzyk → krosta → strup) oraz tzw. obraz „gwiaździstego nieba", czyli jednoczesne występowanie zmian w różnych stadiach rozwoju. Rumień zakaźny (A, parwowirus B19) daje rumień policzków i girlandowatą wysypkę na tułowiu. Liszajec zakaźny (B) to zmiany ropne z miodowymi strupami. Zakażenie HSV (C) daje zazwyczaj zlokalizowane skupiska bolesnych pęcherzyków. Odra (E) przebiega z wysypką plamisto-grudkową i plamkami Koplika. Źródło: A. Szczeklik, P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika, Medycyna Praktyczna 2022.

Cały wykaz pediatria w bazie CEM liczy 387 pytań — te dziesięć to podgląd. W aplikacji przerobisz je z algorytmem SRS, statystyką i przypisami do literatury obowiązującej dla LEK.

Jak przerobić tę dziedzinę

387 pytań to zbiór skończony i policzalny — po dwadzieścia zadań dziennie przechodzi się go w 20 dni. Trudność nie leży w objętości, tylko w tym, że wykaz CEM podaje same treści: bez klucza, bez omówienia i bez wskazania, z której pozycji z listy powyżej pochodzi odpowiedź.

W naszym banku każde pytanie z tej dziedziny ma omówienie i przypis do źródła. Zamiast zapamiętywać literę, widzisz, dlaczego pozostałe cztery odpowiedzi są błędne — a ta wiedza przenosi się na 60 pytań spoza bazy, których nie da się przerobić wcześniej.

Kod wpiszesz przy zakupie subskrypcji. · Wróć do całej bazy