Orzecznictwo — pytania z bazy LEK

Następny LEK sobota, 20 lutego 2027 za 132 dni

Źródło: Komunikat CEM z 1 września 2026

Orzekanie o niezdolności do pracy, zwolnienia lekarskie, świadczenia z ubezpieczenia społecznego, dokumentacja orzecznicza.

Pytań w bazie
86
Udział w bazie
2,8%
Na arkuszu
7 / 200

Liczba pytań z orzecznictwa lekarskiego na arkuszu LEK jest ustalona wprost przez Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 12 sierpnia 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1132), § 2 ust. 2. To wartość dokładna, nie estymacja.

Literatura obowiązująca — orzecznictwa lekarskiego

Wykaz Centrum Egzaminów Medycznych. Pytania z tej dziedziny pisane są z poniższych pozycji, więc przy rozbieżnościach to one rozstrzygają.

  1. 01 Anna Wilmowska-Pietruszyńska — Orzecznictwo lekarskie, wyd. 5, Edra Urban & Partner, 2017
  2. 02 Anna Jacek, Emilia Sarnacka — Prawo medyczne i orzecznictwo lekarskie. Repetytorium do LEK i LDEK, PZWL, 2015

Źródło: wykaz podręczników CEM . Stan na sierpień 2026 — przed sesją sprawdź, czy CEM nie zaktualizował listy.

Przykładowe pytania z bazy — orzecznictwa lekarskiego

Pierwszych 10 pytań z części 1 wykazu CEM dla dziedziny „Orzecznictwo", z kluczem i omówieniem opartym o literaturę obowiązującą. To ta sama treść, którą przerabiasz u nas w aplikacji — tu dostępna bez logowania, jako podgląd metodologii.

LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 01 / 86

Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi:

  • A 10 dni w przypadku zatruć ostrych.
  • B 6 miesięcy w przypadku ostrej choroby popromiennej o charakterze zmian zapalnych lub zapalno-martwiczych skóry i tkanki podskórnej.
  • C 1 rok w przypadku astmy oskrzelowej. ✓
  • D 5 lat w przypadku przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
  • E 10 lat w przypadku choroby dekompresyjnej, spowodowanej pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: C. Wykaz chorób zawodowych przypisuje każdej pozycji okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu — konstrukcja odzwierciedla biologię latencji.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Dla astmy oskrzelowej okres ten wynosi 1 rok. Zatrucia ostre — 3 dni; przewlekłe choroby narządu głosu — 2 lata; choroba dekompresyjna — 5 lat. Nowotwory złośliwe i pylice — okres nieograniczony. Źródło: rozporządzenie RM z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 02 / 86 pojawiło się: 2021, 2022

Za wypadek w drodze do pracy lub z pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia, przy czym:

  • A musi to być najkrótsza droga do pracy, nawet jeśli ze względów komunikacyjnych nie jest najdogodniejsza.
  • B nie dotyczy to pracy wykonywanej poza normalnymi godzinami pracy.
  • C nie jest to droga do miejsca lub z miejsca pobierania nauki.
  • D za drogę do lub z pracy uważa się również miejsce zwykłego spożywania posiłków. ✓
  • E droga nie może zostać przerwana ze względów życiowych, np. poprzez odprowadzenie dziecka do przedszkola.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: D. Za drogę do/z pracy uznaje się również trasę do miejsca innego zatrudnienia, miejsca wykonywania funkcji społecznych, miejsca odbywania nauki lub studiów oraz miejsca zwykłego spożywania posiłków (D). Ustawa dopuszcza drogę nie będącą najkrótszą, jeśli komunikacyjnie była dla ubezpieczonego najdogodniejsza. Ochrona nie zależy od pory świadczenia pracy. Przerwa życiowo uzasadniona (np. odprowadzenie dziecka) jest dopuszczalna.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Źródło: art. 57b ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 03 / 86 pojawiło się: 2025

Wyróżnia się trzy stopnie niepełnosprawności - znaczny, umiarkowany i lekki. Jednym z kryterium kwalifikującym do lekkiego stopnia niepełnosprawności jest:

  • A konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu funkcji społecznych, czyli zależność osoby z niepełnosprawnością od otoczenia.
  • B czasowa pomoc w pełnieniu funkcji społecznych - konieczność udzielenia niezbędnej pomocy (tj. pielęgnacyjnej, polegającej na udzielaniu wsparcia w codziennych czynnościach i wspieraniu w procesie leczenia i rehabilitacji) w okresach wynikających ze stanu zdrowia.
  • C niezdolność do pracy lub zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagających czasowej lub częściowej pomocy innych osób.
  • D niezdolność do pracy, czyli całkowita niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu.
  • E obniżenie zdolności do wykonywania pracy przez naruszoną sprawność organizmu powodującą ograniczenia w wykonywaniu pracy zarobkowej, istotnie obniżające wydajność pracy na danym stanowisku w porównaniu do wydajności, jaką wykazują osoby o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną. ✓
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: E. Lekki stopień niepełnosprawności to naruszenie sprawności organizmu powodujące istotne obniżenie zdolności do wykonywania pracy — wyraźne ograniczenie wydajności na danym stanowisku w porównaniu z osobami o podobnych kwalifikacjach i pełnej sprawności, albo ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, które dają się kompensować przedmiotami ortopedycznymi.

Rozwiń pełne omówienie ↓
A i D opisują stopień znaczny (zależność, całkowita niezdolność). B i C — stopień umiarkowany (okresowa pomoc, praca chroniona).
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 05 / 86 pojawiło się: 2023

Nadzór nad zgodnością działań ZUS z obowiązującymi przepisami sprawuje:

  • A Minister Zdrowia.
  • B Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. ✓
  • C Prezes Rady Ministrów.
  • D Rada Nadzorcza ZUS.
  • E Prezes ZUS.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: B. Nadzór nad zgodnością działań ZUS z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. Nadzór nie obejmuje spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Minister Zdrowia nadzoruje NFZ. Rada Nadzorcza i Prezes ZUS to organy wewnętrzne samego Zakładu. Źródło: Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 66.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 06 / 86 pojawiło się: 2023, 2025

Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają:

  • A pracownicy. ✓
  • B bezrobotni pobierający zasiłek dla bezrobotnych.
  • C bezrobotni pobierający świadczenie integracyjne.
  • D posłowie do Parlamentu Europejskiego.
  • E członkowie Rady Europy.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: A. Obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby objęte jednocześnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Najbardziej typową grupą są pracownicy. Ubezpieczenie wypadkowe „nadbudowuje się" nad obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym z tytułu aktywności zawodowej.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Bezrobotni pobierający zasiłek/świadczenie integracyjne oraz posłowie PE zostali wyłączeni z tego obowiązku. Źródło: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 07 / 86 pojawiło się: 2026

Zgodnie z Ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych orzeczenie lekarza orzecznika i komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy stanowi dla organu rentowego podstawę do przyznania:

  • A zasiłku chorobowego.
  • B świadczenia rehabilitacyjnego.
  • C jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
  • D renty z tytułu niezdolności do pracy. ✓
  • E dodatku pielęgnacyjnego.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: D. Orzeczenie lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS o częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy stanowi dla organu rentowego podstawę do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne wynikają z ustawy zasiłkowej. Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy opiera się na orzeczeniu o uszczerbku na zdrowiu. Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji lub 75+. Źródło: ustawa o emeryturach i rentach z FUS, art. 57.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 08 / 86 pojawiło się: 2021, 2023

Jeżeli nastąpiła śmierć ubezpieczonego, związek pomiędzy śmiercią a wypadkiem przy pracy ustala:

  • A lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS. ✓
  • B lekarz orzecznik NFZ lub komisja lekarska NFZ.
  • C lekarz POZ.
  • D lekarz specjalista medycyny pracy.
  • E komisja lekarska działająca przy izbach lekarskich.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: A. Orzecznictwem dla potrzeb świadczeń wypadkowych zajmuje się aparat orzeczniczy ZUS. Lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS ustala stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu, niezdolność do pracy oraz ich związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, a w razie śmierci ubezpieczonego także związek tej śmierci z wypadkiem.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Od tego ustalenia zależy prawo członków rodziny do jednorazowego odszkodowania i renty rodzinnej. Źródło: art. 16 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 09 / 86 pojawiło się: 2023

Osoby poniżej 16. r.ż. zaliczane będą do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną z powodu wady wrodzonej lub uszkodzenia organizmu o przewidywanym okresie trwania powyżej:

  • A 3 miesięcy.
  • B 6 miesięcy.
  • C 9 miesięcy.
  • D 12 miesięcy. ✓
  • E 15 miesięcy.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: D (12 miesięcy). Osoby, które nie ukończyły 16. roku życia, zalicza się do niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy — i to powoduje konieczność zapewnienia im opieki lub pomocy przewyższającej tę potrzebną rówieśnikom.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Źródło: ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 4a.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 10 / 86

Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich kontrolują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którzy nie mogą w tym celu:

  • A przeprowadzić badania lekarskiego ubezpieczonego.
  • B skierować ubezpieczonego na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
  • C skierować ubezpieczonego na obserwację szpitalną. ✓
  • D zażądać od lekarza wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub wyjaśnień i informacji w sprawie.
  • E zlecić wykonania badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: C. Ustawa zasiłkowa wyposaża lekarza orzecznika ZUS w zamknięty katalog czterech uprawnień kontrolnych — obserwacji szpitalnej w nim nie ma: orzecznik może przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego, skierować na badanie specjalistyczne do lekarza konsultanta ZUS, zażądać dokumentacji medycznej od lekarza wystawiającego zwolnienie, oraz zlecić wykonanie badań pomocniczych.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Cztery legalne narzędzia to środki ambulatoryjne, adekwatne do celu weryfikacji krótkoterminowego zwolnienia. Hospitalizacja obserwacyjna to środek o innym ciężarze — nieproporcjonalny do kontroli L4. Źródło: ustawa z 25 czerwca 1999 r., art. 59.
LEK · ORZECZNICTWO · PYTANIE 11 / 86 pojawiło się: 2024, 2025

Wypadek, w wyniku którego u pracownika nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak utrata zdolności rozrodczej lub choroba psychiczna to:

  • A lekki wypadek przy pracy.
  • B umiarkowany wypadek przy pracy.
  • C ciężki wypadek przy pracy. ✓
  • D izolowany wypadek przy pracy.
  • E zbiorowy wypadek przy pracy.
Wyjaśnienie

Prawidłowa odpowiedź: C. Za ciężki wypadek przy pracy uznaje się zdarzenie, którego skutkiem jest poważne uszkodzenie ciała. Katalog ustawowy obejmuje: utratę wzroku, słuchu, mowy lub zdolności rozrodczej, trwałe zaburzenie psychiczne, całkowitą lub częściową niezdolność do wykonywania zawodu, chorobę nieuleczalną lub zagrażającą życiu, istotne nieodwracalne zeszpecenie ciała.

Rozwiń pełne omówienie ↓
Wypadek zbiorowy to odrębna kategoria uzależniona od liczby poszkodowanych (co najmniej dwie osoby w tym samym zdarzeniu). Źródło: ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy.

Cały wykaz orzecznictwo w bazie CEM liczy 86 pytań — te dziesięć to podgląd. W aplikacji przerobisz je z algorytmem SRS, statystyką i przypisami do literatury obowiązującej dla LEK.

Jak przerobić tę dziedzinę

86 pytań to zbiór skończony i policzalny — po dwadzieścia zadań dziennie przechodzi się go w 5 dni. Trudność nie leży w objętości, tylko w tym, że wykaz CEM podaje same treści: bez klucza, bez omówienia i bez wskazania, z której pozycji z listy powyżej pochodzi odpowiedź.

W naszym banku każde pytanie z tej dziedziny ma omówienie i przypis do źródła. Zamiast zapamiętywać literę, widzisz, dlaczego pozostałe cztery odpowiedzi są błędne — a ta wiedza przenosi się na 60 pytań spoza bazy, których nie da się przerobić wcześniej.

Kod wpiszesz przy zakupie subskrypcji. · Wróć do całej bazy